Мысық — адамзат тарихында ерекше орын алатын, жұмбақ әрі сүйкімді жануар. Мысықтың үй жануары ретіндегі рөлі иттерге қарағанда сәл кешірек басталғанымен, оның маңыздылығы кем емес. Бүгінде жер бетінде 600 миллионнан астам үй мысығы тіркелген, ал олар жайында айтылатын аңыз бен наным-сенімнің саны шексіз.
Қашан және қалай қолға үйретілді?
Ғалымдардың айтуынша, мысық алғаш шамамен 9 мың жыл бұрын Таяу Шығыста қолға үйретілген. Бұл ежелгі Месопотамия мен Египет аумағына сәйкес келеді. Мысықтарды алғашында дәнді дақыл қоймаларындағы кеміргіштермен күресу үшін ұстаған.
2004 жылы Кипр аралында жүргізілген археологиялық қазба кезінде адаммен бірге жерленген мысық сүйегі табылған. Бұл мысықтың адамдармен терең байланысқа түсе бастаған алғашқы кезеңдерінің бірі екенін көрсетеді.
Ежелгі өркениеттердегі орны
- Ежелгі Египетте мысық қасиетті жануар саналған. «Бастет» атты мысық кейіпіндегі құдай әйелді қорғаушы, сұлулық пен мейірімнің символы болған.
- Мысық өлсе, египеттіктер аза тұтып, тіпті кей отбасылар қас шөптерін қырып, жоқтау белгілерін білдірген.
- Мысық ұрлаған адамға ауыр жаза қолданылған.
Неге мысықтар адамға жақын?
Мысықтар адаммен тығыз қарым-қатынас орната алатын аңдар. Олар:
- Үй иесінің даусын таниды;
- Адамның көңіл-күйін сезе алады;
- Ыңғайлы ортада тез бейімделеді;
- Жылу мен тыныштықты жақсы көреді.
Бірақ иттермен салыстырғанда мысық тәуелсіз, өзімшіл, кейде тұйық мінезді болып көрінуі мүмкін. Дегенмен, шын мәнінде олар өз иесіне шексіз берілген, бірақ бұл сенім уақыт пен жайлы қарым-қатынас арқылы ғана қалыптасады.
Бүгінде әлемде 70-тен астам ресми танылған мысық тұқымы бар. Әрқайсысы сыртқы түрі, мінезі мен күтімі жағынан өзгешеленеді.
- Сфинкс — жүнсіз, гипоаллергенді, ерекше интелектімен танымал;
- Сиам — «сөйлегіш», иесімен тығыз байланыста болатын;
- Мейн-кун — ірі денелі, жұмсақ мінезді;
- Шотланд фолды — ерекше құлақ құрылымымен танымал;
- Британдық мысық — сымбатты әрі сабырлы.
Мысықтардың пайдасы
- Психологиялық терапия – мысықпен ойнау мен оны сипау стрессті азайтып, қан қысымын тұрақтандырады.
- Кеміргіштермен күрес – мысықтар ежелден ауыл-аймақта азық қоймаларын қорғауда таптырмас көмекші болған.
- Мистикалық қорғаушы – халық сенімінде мысық жаман рухтардан қорғайды деген наным бар.
- Тыныштықтың символы – мысық отырған үйде береке мен жайлылық орнайды деп есептеледі.
Қазіргі таңда мысықтар тек үй жануары емес, интернет мәдениетінің де бір бөлігіне айналған. Мысық туралы бейнелер, мемдер, әлеуметтік желідегі танымал «котик» парақшалары – барлығы бұл жануардың адамдар арасында қаншалықты сұранысқа ие екенін көрсетеді.
Мысық — еркіндікті сүйетін, жұмбақ болмыс. Ол – жылулықтың, үнсіз серіктестіктің және өмірге деген нәзік көзқарастың символы. Мысықтар бізге тек ермек емес, үйімізге шын мәнінде тыныштық пен жылулық сыйлайтын тіршілік иесі. Олармен бірге өмір сүру — жауапкершілік пен жан тыныштығын қатар сезіну.